ارزیابی صفات زراعی ژنوتیپ های انتخابی از توده های بومی گلرنگ در دو کشت بهاره و تابستانه

نویسندگان

حمیدرضا باقری

h. r. bagheri قدرت الله سعیدی

g. saeidi پرویز احسان زاده

p. ehsanzadeh

چکیده

گلرنگ (.carthamus tinctorius l) یکی از گیاهان دانه روغنی است که به دلیل سازگاری وسیع آن با عوامل محیطی می تواند در تأمین دانه های روغنی کشور بسیار سهیم باشد. گلرنگ در منطقه اصفهان، بعد از برداشت غلات دانه ریز و به عنوان کشت دوم در سطح نسبتاً وسیعی کشت می شود. ژنوتیپ های مناسب جهت کاشت زود هنگام بهاره و یا تابستانه به عنوان محصول دوم می تواند نقش بسزایی در افزایش تولید این محصول داشته باشند. این پژوهش به منظور ارزیابی صفات زراعی شش لاین انتخاب شده از توده های بومی گلرنگ به همراه توده بومی کوسه به عنوان شاهد درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار در دو تاریخ کاشت زود هنگام بهاره (25 اسفند) و تابستانه (31 خرداد) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان به انجام رسید. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت تابستانه موجب کاهش معنی دار میانگین صفات تعداد روز تا 50 درصد جوانه زنی، تعداد روز تا شروع و50 درصد گل دهی، تعداد روز تا رسیدگی و ارتفاع بوته گردید، ولی صفات شاخص برداشت، عملکرد دانه در بوته و در واحد سطح و عملکرد روغن در تاریخ کاشت تابستانه افزایش داشتند. اجزای عملکرد به جز وزن صد دانه در دو تاریخ کاشت اختلاف معنی داری نداشتند، ولی وزن صد دانه به طور قابل توجه و معنی دار در تاریخ کاشت تابستانه بیشتر بود. بر اساس میانگین ژنوتیپ ها، عملکرد دانه در تاریخ کاشت بهاره و تابستانه به ترتیب برابر 2498 و 2845 کیلوگرم در هکتار و عملکرد روغن نیز در تاریخ های کاشت به ترتیب برابر با 820 و867 کیلوگرم در هکتار بود. در تاریخ کاشت اول عملکرد دانه ژنوتیپ ها بین 1876 کیلوگرم در هکتار و مربوط به توده کوسه (ژنوتیپ شاهد) تا 2908 کیلوگرم در هکتار و مربوط به لاین e2428 (لاین انتخابی از یک توده بومی اصفهان) متغیر بود. در تاریخ کاشت دوم، عملکرد دانه ژنوتیپ ها بین 2124 تا 3186 کیلوگرم در هکتار و به ترتیب مربوط به لاین های s3110 (لاین انتخابی از توده بومی خراسان) و c111 (لاین انتخاب شده از توده کوسه) تغییرات داشت. در ضمن توده کوسه به عنوان شاهد در تاریخ کاشت تابستانه دارای عملکرد دانه برابر 2965 کیلوگرم در هکتار بود. در تاریخ کاشت های اول و دوم، لاین های e2428 و c116 (لاین انتخاب شده از توده کوسه) به ترتیب با مقادیر 9/33 درصد و3/32 درصد، بیشترین درصد روغن را به خود اختصاص دادند. علت وجود اثر متقابل معنی دار بین ژنوتیپ و تاریخ کاشت برای صفت عملکرد دانه و روغن در واحد سطح، بیشتر ناشی از کاهش عملکرد دانه ژنوتیپ های e2428 و s3110 در تاریخ کاشت دوم نسبت به تاریخ کاشت اول بود.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

ارزیابی صفات زراعی ژنوتیپ‌های انتخابی از توده‌های بومی گلرنگ در دو کشت بهاره و تابستانه

Safflower (Carthamus tinctorius L.) is an oilseed crop and can have a considerable contribution to vegetable oil production in the country, since it has a high adaptability to different environmental conditions. This crop is grown in summer time as a second crop in Isfahan province. Therefore, this study was carried out to investigate the agronomic characteristics of the safflower breeding line...

متن کامل

ارزیابی صفات زراعی ژنوتیپ‌های انتخابی از توده‌های بومی گلرنگ در دو کشت بهاره و تابستانه

Safflower (Carthamus tinctorius L.) is an oilseed crop and can have a considerable contribution to vegetable oil production in the country, since it has a high adaptability to different environmental conditions. This crop is grown in summer time as a second crop in Isfahan province. Therefore, this study was carried out to investigate the agronomic characteristics of the safflower breeding line...

متن کامل

تنوع ژنتیکی برای صفات زراعی مختلف در لاین های انتخابی از توده های بومی گلرنگ ایران و ژنوتیپ های خارجی

به منظور ارزیابی و بررسی تنوع ژنتیکی صفات زراعی مختلف در لاین های انتخاب شده از توده های بومی گلرنگ در ایران، آزمایشی در سال زراعی 80-1379 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان، به صورت طرح لاتیس ساده 9*9 اجرا شد. در این آزمایش، 66 لاین انتخاب شده از توده های بومی گلرنگ از استان های اصفهان، آذربایجان، طبس، کردستان و مرکزی به همراه 13 ژنوتیپ خارجی و هم چنین توده های کوسه و اراک ...

متن کامل

ارزیابی عملکرد دانه و برخی از صفات زراعی و مورفولوژیک در ژنوتیپ های گلرنگ بهاره در شرایط آبیاری و دیم

In order to assessment of grain yield and some of morphological characters in safflower genotypes under irrigated and rainfed conditions fifteen spring safflower genotypes were studied using two separate experiments based on randomized complete block design with three replications in 2010-2011 growing season at Miandoab Research Station, Iran. Analysis of variance for each conditions revealed s...

متن کامل

ارزیابی عملکرد دانه و برخی از صفات زراعی و مورفولوژیک در ژنوتیپ های گلرنگ بهاره در شرایط آبیاری و دیم

به­منظور بررسی عملکرد دانه و برخی از ویژگی­های زراعی و مورفولوژیک ژنوتیپ­های گلرنگ در شرایط آبی و دیم 15 ژنوتیپ گلرنگ بهاره در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1391-1390 در ایستگاه تحقیقات میاندوآب مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات در شرایط آبی نشان داد که بین ژنوتیپ­ها از نظر تمام صفات مورد بررسی به جزء ارتفاع بوته، تعداد شاخه ف...

متن کامل

ارزیابی برخی صفات زراعی و فنولوژی در ژنوتیپ های مختلف گندم نان بهاره

به منظور ارزیابی برخی صفات زراعی و فنولوژیک، آزمایشی در سال زراعی 1389 در مزرعه تحقیقاتی آموزشکده کشاورزی پارس آباد مغان با استفاده از 29 ژنوتیپ گندم نان بهاره در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد تمام ژنوتیپ­های مورد بررسی از نظر عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، مساحت برگ پرچم، میزان کلروفیل برگ پرچم و زمان پنجه­زنی اختلاف معنی­داری در ...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
علوم آب و خاک

جلد ۱۰، شماره ۳، صفحات ۳۷۵-۳۹۱

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023